કેમ છો મિત્રો! Latest update માં તમારું સ્વાગત છે.
યાર, આપણે બધા ક્યારેક ને ક્યારેક તો કાર કે બસમાં હાઇવે પર મુસાફરી કરતા જ હોઈએ છીએ. રસ્તામાં તમે કિલોમીટર બતાવતા પેલા અડધા ગોળ આકારના પથ્થરો તો જોયા જ હશે ને? મોટાભાગના લોકો બસ એના પર લખેલું ગામનું નામ અને કિલોમીટર વાંચીને આગળ વધી જાય છે.
પણ શું તમે ક્યારેય એ વાત નોંધી છે કે આ પથ્થરોની ઉપરનો રંગ અલગ-અલગ કેમ હોય છે? રસ્તા પર કોઈ પથ્થર પીળો હોય, કોઈ લીલો તો કોઈ કાળા રંગનો હોય છે! આ કોઈ જાતની ડિઝાઇન નથી, પણ આ રંગો પાછળ એક બહુ જ મોટું લોજીક છુપાયેલું છે. તો ચાલો આજે કોઈ અઘરા શબ્દો વગર એકદમ સરળ ભાષામાં સમજીએ કે આ રંગબેરંગી પથ્થરો આપણને શું કહેવા માંગે છે.
૧. પીળા રંગનો પથ્થર (National Highway)
જ્યારે પણ તમે કોઈ રસ્તા પર જતા હોવ અને તમને એવો પથ્થર દેખાય જેનો ઉપરનો ભાગ પીળો અને નીચેનો ભાગ સફેદ હોય, તો સમજી જજો કે તમે ભારતના નેશનલ હાઇવે (National Highway - NH) પર મુસાફરી કરી રહ્યા છો.
આ એવા મોટા રસ્તાઓ છે જે સીધા કેન્દ્ર સરકાર (Central Government) બનાવે છે અને તે દેશના મોટા શહેરો અને અલગ-અલગ રાજ્યોને એકબીજા સાથે જોડે છે. દાખલા તરીકે આપણા ગુજરાતમાંથી પસાર થતો અમદાવાદ-મુંબઈ હાઇવે (NH-48).
૨. લીલા રંગનો પથ્થર (State Highway)
હવે ધારો કે તમે કોઈ રસ્તા પર જઈ રહ્યા છો અને તમને લીલા અને સફેદ રંગનો પથ્થર દેખાય! આનો સીધો મતલબ એ છે કે તમે સ્ટેટ હાઇવે (રાજ્ય ધોરીમાર્ગ) પર આવી ગયા છો.
આ રસ્તાઓ માત્ર એક જ રાજ્યની અંદર સીમિત હોય છે અને તે રાજ્યના અલગ-અલગ જિલ્લાઓને અને મહત્વના શહેરોને જોડે છે. આ રસ્તા બનાવવાની અને તેના રિપેરિંગની પૂરી જવાબદારી જે-તે રાજ્ય સરકારની (આપણી ગુજરાત સરકારની) હોય છે.
૩. કાળા, વાદળી કે સફેદ રંગનો પથ્થર (District Road)
ઘણીવાર શહેરની આસપાસ કે તાલુકામાં ફરતી વખતે તમને કાળા, વાદળી (Blue) કે આખા સફેદ રંગના પથ્થરો જોવા મળશે. આનો અર્થ એ છે કે તમે કોઈ મોટા જિલ્લાના રસ્તા (District Road) પર ફરી રહ્યા છો.
આ રસ્તાઓ જિલ્લાના મુખ્ય મથકને તાલુકાઓ સાથે જોડે છે. આ રસ્તાની જાળવણી જે-તે જિલ્લા પંચાયત કે મહાનગરપાલિકા કરતી હોય છે.
૪. નારંગી (Orange) રંગનો પથ્થર (Village Road)
જો તમે કોઈ ગામડા તરફ જતા હોવ અને તમને રસ્તામાં નારંગી કે લાલ રંગનો પથ્થર દેખાય, તો સમજી લેવું કે તમે કોઈ ગામડાના રસ્તા પર છો.
આવા રસ્તાઓ મોટાભાગે 'પ્રધાનમંત્રી ગ્રામ સડક યોજના' અંતર્ગત બનેલા હોય છે. આ રસ્તાઓ નાના ગામડાઓને મુખ્ય હાઇવે કે શહેરો સાથે જોડવાનું કામ કરે છે.
આ પથ્થરોનો ઇતિહાસ: શું આ નવો નિયમ છે?
તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે રસ્તા પર અંતર દર્શાવવાની આ પ્રથા કોઈ નવી નથી. ભારતમાં ૧૬મી સદીમાં જ્યારે શેરશાહ સુરી એ 'ગ્રાન્ડ ટ્રંક રોડ' (Grand Trunk Road) બનાવ્યો હતો, ત્યારે તેણે દર એક 'કોસ' (અંદાજે ૩ કિલોમીટર) ના અંતરે મોટા પથ્થરના મિનારા ઉભા કર્યા હતા, જેને 'કોસ મિનાર' (Kos Minar) કહેવાતા. આજે પણ જૂના રસ્તાઓ પર તમને આ ઐતિહાસિક કોસ મિનાર જોવા મળી જશે.
ભારતનું 'ઝીરો માઈલ સેન્ટર' ક્યાં છે? (Zero Mile Stone)
દોસ્તો, તમે પથ્થર પર 500 કિમી કે 1000 કિમી લખેલું તો વાંચો છો, પણ ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આ કિલોમીટર ગણવાની શરૂઆત ક્યાંથી થાય છે? ભારતમાં આ અંતર માપવાનું કેન્દ્રબિંદુ મહારાષ્ટ્રના નાગપુર (Nagpur) શહેરમાં આવેલું છે.
અંગ્રેજોના જમાનામાં નાગપુરને ભારતનું ભૌગોલિક કેન્દ્ર (Center point) માનવામાં આવતું હતું. ત્યાં એક મોટો 'Zero Mile Stone' આવેલો છે, અને ત્યાંથી જ દેશના અન્ય શહેરોનું અંતર માપવામાં આવતું હતું. આ એક જબરદસ્ત જનરલ નોલેજ (GK) નો ફેક્ટ છે!
આજના ગૂગલ મેપ્સના જમાનામાં આ પથ્થરો શું કામના?
ઘણા લોકોને એવો સવાલ થતો હશે કે ભાઈ, હવે તો બધાના મોબાઈલમાં ગૂગલ મેપ્સ (Google Maps) આવી ગયું છે, તો હવે આ પથ્થરો કોણ જુએ?
પણ દોસ્તો, એક વાત વિચારો કે જ્યારે તમે કોઈ એવા જંગલ, હાઇવે કે પહાડી વિસ્તારમાં ફસાઈ જાવ જ્યાં મોબાઈલનું નેટવર્ક જ ન આવતું હોય, ત્યારે શું કરશો? આવા સમયે આ પથ્થરો જ તમારો જીવ બચાવી શકે છે. ભગવાન ન કરે ને કોઈ અકસ્માત કે ઇમરજન્સી આવી પડે, તો પોલીસ કે એમ્બ્યુલન્સને ફોન કરીને તમારું સચોટ લોકેશન જણાવવા માટે આ પથ્થરો પર લખેલા કિલોમીટર આજે પણ ૧૦૦% કામ લાગે છે.
Bhai ની વાત:
તો મિત્રો, હવે જ્યારે પણ તમે કાર લઈને હાઇવે પર લોંગ ડ્રાઈવ પર નીકળો, ત્યારે આ પથ્થરોના રંગ જોઈને તમારી સાથે બેઠેલા લોકોને તમારું આ નોલેજ જરૂર બતાવજો, ખરેખર તમારો વટ પડી જશે!
આ માહિતી ખરેખર બહુ કામની અને જાણવા જેવી છે, એટલે આ આર્ટિકલને તમારા ફેમિલી અને મિત્રોના WhatsApp ગ્રુપમાં શેર કરવાનું બિલકુલ ન ભૂલતા. આવી જ નવી, રસપ્રદ અને સચોટ માહિતી માટે તમારા પોતાના Latest update બ્લોગની મુલાકાત લેતા રહેજો. આભાર!
WhatsApp ગ્રુપમાં જોડાવો
1 Comments
Good
ReplyDelete